Ne Oldu?
10 Ekim'de Gazze Şeridi'nde varılan ateşkes, İsrail tarafından sık sık ihlal ediliyor. Filistinli kaynaklara göre, ateşkes sürecinde yaklaşık 1.000 ihlal yaşandı ve bu ihlaller sonucu 414 Filistinli hayatını kaybetti, 1.100'den fazla kişi yaralandı. Hamas, anlaşma gereği 20 sağ İsrailli esir ve 27 ölü cenazesini teslim etti, ancak İsrail'in talebiyle ateşkesin ikinci aşaması gecikiyor.
İsrail, ateşkese rağmen Gazze'ye insani yardım girişlerini kısıtlıyor. Anlaşmaya göre her gün 600 tır yardım girmeliydi, ancak 80 günde sadece 19.764 tır girişe izin verildi. Birleşmiş Milletler (BM) ve UNRWA, bu kısıtlamaların Gazze'deki krizi ağırlaştırdığını belirtiyor.
İsrail'in 2023'teki saldırıları sonucu Gazze'de evlerin yüzde 90'ı yıkıldı. Kışın başlamasıyla şiddetli yağışlar ve soğuklar, 1,5 milyondan fazla Filistinli'nin çadırlarda yaşadığı durumu kötüleştirdi. Aralık başından beri 25 kişi, başta çocuklar olmak üzere soğuk ve felaketlerden öldü.
Bu Ne Anlama Geliyor?
Gazze'deki bu durum, Filistinlilerin günlük yaşamını doğrudan tehdit ediyor. Yetersiz yardım ve barınma, hastalık ve açlık riskini artırıyor. Kış koşulları, çadırların sular altında kalmasıyla sel ve hipotermi vakalarını çoğaltıyor, bu da hayatta kalma mücadelesini zorlaştırıyor.
Ateşkesin belirsizliği, yeni yılda istikrarsız bir ortam yaratıyor. ABD'nin 15 Ocak'ta açıklayacağı Gazze planı, uluslararası güçlerin rolünü netleştirebilir, ancak İsrail'in kısıtlamaları devam ederse kriz derinleşir. Bu, Filistinlilerin toparlanmasını geciktirerek uzun vadeli ekonomik ve sosyal yıkıma yol açar.
Kimleri Nasıl Etkiler?
Çocuklar ve yaşlılar en çok etkilenen gruplar; soğuk ve yağışlarda 6'sı çocuk 25 ölüm yaşandı. 1,5 milyon çadır sakini, hasarlı binalara sığınmak zorunda kalıyor, bu da enfeksiyon riskini artırıyor. Esnaf ve aileler, gıda kıtlığı nedeniyle temel ihtiyaçlarını karşılayamıyor.
Uluslararası toplum da dolaylı etkileniyor; yardım kuruluşları engellerle karşılaşıyor. Filistin diasporası ve destekçileri, bu krizin göç dalgalarını tetikleyebileceğinden endişeli. Yerel STK'lar, prefabrik ev girişinin engellenmesiyle barınma projelerini askıya aldı.
Güncel Tablo
Gazze'deki yıkım ve yardım istatistikleri, krizin boyutunu gösteriyor. Aşağıdaki tablo, beklenen ve gerçekleşen yardım miktarlarını karşılaştırıyor.
Ne Yapmalı?
Bireysel olarak, uluslararası yardım kuruluşlarına bağış yaparak destek olabilirsiniz. BM ve UNRWA gibi örgütler, çadır ve barınma malzemesi için fon topluyor. Farkındalık yaratmak için sosyal medyada güvenilir kaynakları paylaşın. Hükümetler düzeyinde, ateşkes ihlallerine diplomatik baskı uygulamak önemli. Gazze'ye yardım ulaştırmak için resmi kanalları (örneğin UNRWA web sitesi) kullanın ve sahte bağış uyarılarına dikkat edin.