Ne Oldu?
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB), 2025 yılı ve Aralık ayına ait üretici ile market fiyatlarını açıkladı. Genel Başkan Şemsi Bayraktar'ın açıklamalarına göre, markette takip edilen 41 ürünün 28'inde fiyat artışı yaşandı. Limon, hem markette hem üreticide en fazla zam gören ürün olarak %133,4 ve %343,4'lük artışla öne çıktı.
Aralık ayında markette kabak %97,5 zamla şampiyon olurken, üreticide mandalina %69,4'lük artışla dikkat çekti. Fiyat düşüşleri ise markette beyaz lahanada %40,6, üreticide sivri biberde %58,8 olarak kaydedildi. Veriler, TZOB'un resmi raporundan elde edildi.
Bu Ne Anlama Geliyor?
Limonun yüksek artışı, salata ve yemek maliyetlerini doğrudan etkiliyor; her aile haftalık 5-10 TL ekstra harcama yapabilir. Üreticideki %343,4'lük zam, limon talebinin artması ve iklim koşullarından kaynaklanıyor, bu da genel gıda enflasyonunu yükseltiyor. Aralık'taki kabak zammı ise kış sebze fiyatlarını mevsim ortalamalarının üstüne çıkarıyor, bütçe planlamasını zorlaştırıyor.
Düşüşler fırsat yaratıyor: Beyaz lahana %40,6 ucuzlayınca, lahana bazlı yemekler daha erişilebilir hale geliyor. Genel olarak bu veriler, tüketicilerin alternatif ürünlere yönelerek tasarruf etmesi gerektiğini gösteriyor; örneğin elma yerine lahanayı tercih etmek cebi rahatlatabilir.
Kimleri Nasıl Etkiler?
Aileler ve ev hanımları en çok etkilenen grup; limonlu tarifler için harcamalar artarken, düşük gelirli haneler sebze alışverişini kısabilir. Esnaf ve restoran sahipleri, menü fiyatlarını %10-20 yükseltmek zorunda kalabilir, bu da müşteri kaybına yol açar.
Üreticiler için limon artışı kazanç getirirken, düşen ürünlerde (sivri biber, lahana) zarar oluşabilir; küçük çiftçiler destek bekliyor. Öğrenciler ve bekarlar ise ucuz alternatiflerle (marul, soğan) beslenmeyi sürdürebilir, ancak genel zamlar gıda güvenliğini zorluyor.
Güncel Tablo
2025'te en çok artan ve azalan ürünler şöyle karşılaştırılıyor. Bu tablo, geçen yılla bugünkü fiyat farklarını gösteriyor ve cebinize yansıyan değişimi hesaplamanıza yardımcı olur.
Ne Yapmalı?
Pazar alışverişinde mevsim ürünlerini tercih edin; lahana ve marul gibi ucuz alternatiflerle limon ihtiyacını azaltın. Toplu alımlarda indirimleri takip edin, yerel pazarları tercih ederek %10-15 tasarruf sağlayın. Fiyat dalgalanmalarını izlemek için TZOB'un resmi sitesini düzenli kontrol edin. Bütçenizi ayarlamak adına haftalık sebze listesi yaparak gereksiz harcamalardan kaçının.