Ne Oldu?
Morgan Stanley analistleri, Avrupa bankacılık sektöründe yapay zekanın hızlı yayılması ve şube kapatmalarının önümüzdeki beş yılda 200 binden fazla istihdamı riske atacağını belirtiyor. Financial Times'ta yer alan rapora göre, 35 bankayı kapsayan çalışma, sektörün 2030'a kadar toplam istihdamının yüzde 10 azalabileceğini öngörüyor.
Analiz edilen bankalar toplam 2,12 milyon çalışan istihdam ediyor. Bu, yaklaşık 212 bin kişilik iş kaybı anlamına geliyor. Özellikle merkezi hizmetler birimleri, arka ofis, risk yönetimi ve uyum fonksiyonları en çok etkilenecek alanlar.
Bu Ne Anlama Geliyor?
Yapay zeka, bankaların maliyetlerini düşürerek yüzde 30'a varan verimlilik artışı sağlayabilir. Bu, banka hisse senetleri için olumlu olsa da, çalışanlar için işsizlik riski yaratır. Dijitalleşme, şubeleri azaltarak operasyonları online'a kaydırıyor, bu da düşük maliyetli hizmetler sunsa da geleneksel rolleri ortadan kaldırıyor.
Avrupa bankaları, ABD rakiplerine göre düşük kârlılık baskısı altında. Bu baskı, yapay zekayı zorunlu kılıyor ve kısa vadede tasarruf sağlasa da, uzun vadede beceri boşlukları oluşabilir. JPMorgan gibi kurumlar, aceleci uygulamalara karşı uyarıyor; temel finansal becerilerin kaybolmaması önemli.
Kimleri Nasıl Etkiler?
Merkezi hizmetlerde çalışan bankacılar, yani arka ofis ve risk yönetimi personeli en yüksek risk altında. Bu gruptaki 212 bin kişilik kayıp, orta seviye çalışanları vurabilir. Genç bankacılar, yapay zekayı öğrenerek yeni roller bulabilir, ancak eğitim almayanlar zorlanacak.
Esnaf ve bireysel müşteriler için banka hizmetleri ucuzlayabilir, işlem ücretleri düşebilir. Öğrenciler ve yeni mezunlar, bankacılık kariyerini yeniden düşünmeli; yapay zeka odaklı beceriler (veri analizi, AI araçları) ön plana çıkacak. Türkiye'de benzer trendler, yerli bankalarda iş kayıplarını tetikleyebilir, ancak regülasyonlar yavaşlatabilir.
Güncel Tablo
Avrupa bankacılık istihdamının mevcut durumu ve yapay zeka etkisiyle olası değişimi şöyle:
Yapay zeka, verimlilik artsa da işsizlik yaratıyor. Bankalar, maliyetleri düşürmek için dijitalleşmeyi hızlandırıyor, bu da vatandaşın cebine dolaylı fayda sağlayabilir.
Ne Yapmalı?
Bankacılıkta çalışanlar, yapay zeka eğitimlerine (Coursera gibi platformlarda ücretsiz kurslar) hemen başlasın. Yeni roller için veri bilimi veya AI yönetimi öğrenin. Kariyer değişikliği düşünenler, fintech sektörüne yönelsin; bu alanda talep artıyor.
Banka müşterileri, dijital araçları (mobil bankacılık) alışkanlık haline getirsin; şube azalsa da hizmetler kesintisiz devam edecek. Regülatörler ve sendikalar, işçi haklarını korumak için lobi yapsın; eğitim programları talep edin.