Ne Oldu?
Norveç, 2025 yılında tarihin en sıcak yılını yaşadı. Norwegian Meteorological Institute, güçlü yaz sıcak hava dalgaları ve kışın beklenmedik ılık koşullarının bu rekoru getirdiğini açıkladı. Ülke genelinde yıllık ortalama sıcaklıklar, 1991-2020 dönemine göre 1,5 derece, sanayi öncesi döneme göre ise 2,8 derece daha yüksek çıktı.
Kuzeydeki Longyearbyen kasabasında 22 Aralık'ta sıcaklık 4 dereceye ulaştı. Aynı gün Sevilla'da 3 derece, Ankara'da 1 derece ölçüldü. Klimatolog Hans Olav Hygen, 'Bu gerçekten rekor kıran bir yıl' diyerek temmuz ayındaki sıcak dalgaların ve noel öncesi ılıman havanın etkili olduğunu belirtti.
Benzer şekilde, Britanya da 2025'i en sıcak yılı olarak kaydetti. Kuzey Avrupa'da Temmuz'da olağandışı sıcaklar yaşanırken, Aralık'ta Norveç'in Oslo ve Trondheim gibi şehirlerinde karsız ve 6 dereceye varan sıcak bir Noel kutlandı.
Bu Ne Anlama Geliyor?
Norveç'teki rekor sıcaklıklar, iklim değişikliğinin hızlandığını gösteriyor. İnsan kaynaklı sera gazları, Arktik bölgeleri daha fazla ısıtıyor ve bu, küresel hava modellerini bozuyor. Sonuçta, yazlar daha kurak ve sıcak, kışlar ise öngörülemez hale geliyor; bu da tarım, su kaynakları ve turizmi etkiliyor.
Vatandaş açısından, bu durum sel riskini artırabilir ve enerji faturalarını değiştirebilir. Örneğin, ılık kışlar ısınma masraflarını düşürse de sıcak yazlar soğutma ihtiyacını yükseltebilir. Uzmanlar, gelecek yıllarda benzer rekorların daha sık yaşanacağını öngörüyor, bu da acil önlemler gerektiriyor.
Kimleri Nasıl Etkiler?
Kutuplarda yaşayan topluluklar, eriyen buzullar nedeniyle habitat kaybı yaşıyor; Norveç'in kuzeyindeki balıkçılar ve yerli halk, geleneksel yaşam tarzlarını uyarlamak zorunda kalıyor. Şehir sakinleri ise aşırı sıcaklardan etkilenerek sağlık sorunları yaşayabilir, özellikle yaşlılar ve çocuklar.
Tarımı yapan çiftçiler, değişen iklimle verim düşüklüğüyle karşılaşıyor; örneğin sıcak yazlar mahsul hasarına yol açabilir. Turizm sektörü, kış sporlarını sevenler için kar eksikliğinden darbe alırken, yaz turizmi artabilir. Küresel olarak, bu gelişme Türkiye gibi ülkelerde de benzer iklim kaymalarına işaret ediyor ve göç dalgalarını tetikleyebilir.
Güncel Tablo
Norveç'teki sıcaklık rekorları, geçmiş dönemlerle karşılaştırıldığında belirgin bir artış gösteriyor. Aşağıdaki tablo, yıllık ortalama sıcaklıkları özetliyor.
Ne Yapmalı?
İklim değişikliğine karşı bireysel adımlar atarak başlayın: Enerji tasarrufu yapın, geri dönüşümü artırın ve kamuoyunu bilinçlendirin. Norveç örneğinden ders çıkararak, Türkiye'de su kaynaklarını korumak için tasarruf edin. Hükümet politikalarını takip edin ve çevre dostu alışkanlıklar edinin, örneğin bisiklet kullanımını teşvik edin. Uzmanlar, uluslararası anlaşmaların güçlendirilmesini öneriyor.